بوم کسب و کار
۳۰ فروردین

بوم کسب و کار (Business Model Canvas)

بوم کسب و کار برای اکثر کسب و کارها لازم و ضروری است و یکی از روش‌های هوشمندی کسب و کار است. این ابزار مدیریتی به صاحبان کسب و کار اجازه می‌دهد تا مدل کسب و کار خود را به راحتی توصیف، طراحی و اختراع نمایند و برای کسب و کار خود چالش‌هایی بسازند. بوم کسب و کار یک زبان مشترک برای برقراری ارتباط افراد، به تصویر کشیدن افکار و جمع بندی نظرات است. در ادامه تعاریف تمامی اجزای این بوم بیان شده است.

اجزای بوم کسب و کار

بوم کسب و کار

برای طراحی بوم کسب و کار، ابتدا باید مواردی همچون ارزش پیشنهادی، زیر ساخت­‌ها، مشتری‌­ها منابع­ را در جدولی که از ۹ بخش تشکیل شده است، مشخص نمایید. در ادامه به معرفی هر یک از این ۹ بخش پرداخته‌ایم:

مشتریان  (customer segments) :

در این قسمت باید مخاطبان هدف و یا مشتریان خود را مشخص کنید. به عنوان مثال، اگر کسب و کار اسنپ را در نظر بگیرید، مخاطبان هدف آن، مسافران و راننده‌ها هستند که باید در این بخش وارد شوند.

ارزش پیشنهادی (Value Proposition) :

ارزش پیشنهادی، در واقع ارزشی است که صاحبان کسب و کار به هر یک از قسمت‌های خود اختصاص می‌دهد. به عنوان مثال، اسنپ قیمت‌های پایین و ارسال ماشین در کمترین زمان را به عنوان ارزش پیشنهادی برای مشتریان خود در نظر گرفته است. همچنین ارزش پیشنهادی که اسنپ برای رانندگان خود در نظر گرفته است، در هر نقطه­‌ای از شهر که باشند بدون محدودیت تعداد سفر در روز می‌توانند مسافر دریافت کنند.

کانال‌های ارتباطی (Channels) :

در این قسمت جدول مدل کسب و کار، باید راه‌های ارتباطی برای برقراری مشتریان با ارزش پیشنهادی مشخص شده را تعیین نمایید. به عنوان مثال کانال ارتباطی زود فود با مشتریان خود، اپلیکیشن و وبسایت است.

ارتباط با مشتریان (Customer Relationships):

در این بخش از جدول، باید فعالیت‌هایی که در جهت حفظ رضایت مشتری و بهبود ارتباط با مشتری، از زمانی که با کسب و کار شما آشنا می‌شوند تا زمانی که فرآیند خرید به اتمام می‌رسد و برای برخی از کسب و کارها که خدمات پس از فروش برای مشتریان دارند، باید مشخص نمایید.

جریان درآمد (Revenue Streams) :

در این قسمت از جدول مدل کسب و کار باید مشخص نمایید از چه روشی و چه میزان می‌خواهید درآمد داشته باشید. لازم به ذکر است، یک شرکت می‌تواند از راه‌های مختلفی برای خود درآمدزایی داشته باشد. در این بخش باید تمامی روش­‌های کسب درآمد را با جزئیات کامل و با ارقام و اعداد یادداشت نمایید. به عنوان مثال کسب و کار اسنپ را در نظر بگیرید. به یکی از روش‌های درآمدزایی اسنپ، ۱۳ درصد کمیسیون برای هر سفر که اسنپ از رانندگان دریافت می‌کند، می‌توان اشاره نمود. همچنین یک وب سایت از راه تبلیغات درون سایت می‌تواند درآمدزایی داشته باشد، که باید در این بخش با جزئیات کامل نوشته شود.

شرکای کلیدی (Key Partners):

شرکای کلیدی همان چیزی است که سبب رشد و پیشرفت کسب و کار شما می‌شود. به عنوان مثال، کسب و کار زود فود، برای این بخش از جدول این مدل کسب و کار باید، شرکای کلیدی خود که می‌تواند اپلیکیشن بازار، مجلات، وبسایت‌ها باشند، را مشخص نماید. همچینین می‌تواند معروف‌ترین و معتبرترین رستوران‌های بزرگ شهر تهران را به عنوان شرکا کلیدی خود در نظر بگیرد.

فعالیت‌های کلیدی بوم کسب و کار (Key Activities) :

فعالیت‌های کلیدی، فعالیت‌های همچون بازاریابی، تبلیغات، توسعه محصول و …. است که باید برای رسیدن به موفقیت در یک پروژه انجام شوند، گفته می‌شود.

منابع کلیدی (Key Resources) :

منابع کلیدی، منابعی هستند که وجود آن‌ها در طول مسیر انجام پروژه و رسیدن به موفقیت لازم و ضروری است. این منابع عبارتند از: منابع مالی، منابع فیزیکی همچون دفتر کار، منابع انسانی همانند برنامه نویس، بازاریاب، پشتیبانی و …

ساختار هزینه‌ها در بوم کسب و کار (Cost Stracture) :

در این قسمت از جدول بوم کسب و کار باید هزینه‌های انجام پروژه همچون هزینه اجاره دفتر، حقوق کارکنان، هزینه پهنا باند، هزینه تبلیغات و … را بنویسید. معمولا هزینه‌های به دو دسته، هزینه‌های ثابت و هزینه‌های متغیر تقسیم بندی می‌شوند. توجه داشته باشید، هزینه‌های متغیر وابسته به میزان توسعه کسب و کار شما است.

تقسیم بندی کلی بوم مدل کسب و کار

بوم کسب و کار

تمامی بخش‌های موجود در این مدل را برای شما بیان نمودیم. اکنون زمان آن رسیده است با دو بخش سمت راست و چپ بوم آشنا شوید.

بخش سمت راست بوم بر روی مشتریان متمرکز است. اگر به دنبال ایده‌های جدید برای کسب و کار خود هستید، این بخش از بوم کسب و کار به شما کمک شایانی می‌کند. در این بخش می‌توانید بخش مشتریان را مشاهده نمایید.

اما بخش سمت چپ بوم کسب و کار، بیشتر بر روی کسب وکار تمرکز دارد. این بخش با استفاده از حقایق و واقعیت‌ها پر خواهد شد و بخش منطقی شناخته شده است.لازم به ذکر است، ارزش پیشنهادی در مرکز جدول واقع شده است و تبادل ارزش میان کسب و کار در سمت چپ جدول و مشتریان در سمت راست جدول را نشان می‌دهد.

با دقت به تصویر زیر نگاه کنید، تا به راحتی بتوانید ارتباط تمامی بخش‌ها با یکدیگر را متوجه شوید و به اهمیت بوم کسب و کار پی ببرید.

همان طور که در تصویر می‌بینید، ارزش پیشنهادی به شکل کادو و با استفاده از کانال‌های ارتباطی که به شکل کامیون، به دست مشتری که با شکل انسان در تصویر نشان داده شده است، رسانده می‌شود. با توجه به تصویر برای ارائه ارزش و بهبود ارتباط با مشتری لازم است، فعالیت‌هایی انجام شود. برای انجام این فعالیت‌ها  منابع کلیدی، فعالیت‌های کلیدی و شرکای کلیدی، امری ضروری و مهم است.

بوم کسب و کار برای چه کسانی است؟

انتظار می‌رود با مطالعه این مطلب شروع به نوشتن بوم کسب و کار خود نمایید. توجه داشته باشید، استفاده از بوم کسب و کار برای استارتاپ‌هایی که در اولین گام‌های اعتبار سنجی ایده خود هستند، مناسب نیست. این کسب و کارها باید در اولین مراحل ایده کسب وکار خود از بوم ناب استفاده نمایند. با توجه به اینکه کسب و کارها در ابتدای مسیر با عدم قطعیت رو به رو هستند، بوم کسب وکار هیچ گونه کمکی به رفع این عدم قطعیت ها نخواهد کرد. زیرا در ابتدای شروع هر استارتاپی باید به دنبال جواب سوال‌های مهمتری برای اعتبار سنجی خود انجام دهند. با استفاده از بوم ناب می‌توانید از شکست استارتاپ خود جلوگیری نمایید.

 

 

دیدگاه خود را بنویسید

تماس
آدرس